Μετεγχειρητική Κήλη: Τι είναι, Αίτια, Συμπτώματα, Αποκατάσταση

Μετεγχειρητική κήλη

Τι είναι η μετεγχειρητική κήλη;

Μια μετεγχειρητική κήλη προκύπτει όταν το ενδοκοιλιακό περιεχόμενο, όπως τμήμα του εντέρου ή κάποιο όργανο, προπίπτει εκτός της ανατομικής του θέσης, μέσω μιας παλαιότερης εγχειρητικής τομής. Πρόκειται για εκείνο το είδος κήλης το οποίο εμφανίζεται στα σημεία τομών από προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις στη κοιλιά. Αυτό το είδος κήλης μπορεί να εμφανιστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια μετά από την εν λόγω επέμβαση. Πρόκειται για μια πολύ συχνή επιπλοκή των χειρουργικών επεμβάσεων στην περιοχή της κοιλίας. Υπολογίζεται ότι το 1/3 των ασθενών που υπόκεινται σε χειρουργική επέμβαση αυτής της περιοχής θα αναπτύξουν μετεγχειρητική κήλη. Η μετεγχειρητική κήλη αποτελεί τη δεύτερη σε συχνότητα εμφάνισης κήλη μετά τη βουβωνοκήλη.

Ο Δρ. Φώτης Αρχοντοβασίλης MD, PhD, FISS, FEHS είναι ο πρώτος Έλληνας Χειρουργός που διακρίθηκε ως Surgeon of Excellence για τη χειρουργική των κηλών του κοιλιακού τοιχώματος από τον μεγαλύτερο Αμερικανικό Διεθνή Φορέα Χειρουργικών Πιστοποιήσεων Surgical Review Corporation (SRC).

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης;

Οι χειρουργικές τομές έχουν ως συνέπεια τη διακοπή της συνέχειας των μυών και την αποδυνάμωση του φυσιολογικά ισχυρού κοιλιακού τοιχώματος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό κήλης σε αυτά τα ευένδοτα σημεία των τομών, μόλις παρουσιαστούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Η μετεγχειρητική κήλη προκύπτει συνήθως μετά από άσκηση αυξημένης πίεσης στην κοιλιακή χώρα. Με την άσκηση σημαντικής πίεσης, τα ενδοκοιλιακά όργανα βρίσκουν κάποιο αδύναμο σημείο (ουλώδη ιστό) προηγούμενης χειρουργικής τομής και προβάλλουν μέσα από αυτό.

Υπολογίζεται ότι σε επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα, το ποσοστό μελλοντικής εμφάνισης μετεγχειρητικής κήλης αγγίζει το 13%. H οποιαδήποτε μορφής άσκηση πίεσης στην περιοχή του τραύματος, πριν αυτό επουλωθεί πλήρως, είναι πιθανό να προκαλέσει την εμφάνιση μετεγχειρητικής κήλης.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Η εμφάνιση μετεγχειρητικής κήλης δεν είναι τυχαία. Σχετίζεται με συγκεκριμένους παράγοντες που επηρεάζουν την επούλωση του τραύματος και την αντοχή του κοιλιακού τοιχώματος. Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου είναι οι εξής:

Οι πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα
Η τεχνική συρραφής του τραύματος – Τα πολύ σφιχτά ράμματα έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία τάσης και συνεπώς τη δυσκολία επούλωσης του χειρουργικού τραύματος
Η λοίμωξη του τραύματος
Το κάπνισμα
Η υπερβολική σωματική άσκηση μετά την επέμβαση
Η αύξηση σωματικού βάρους σε σύντομο χρονικό διάστημα
Η εγκυμοσύνη πριν από την πλήρη αποκατάσταση του τραύματος
Οι διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος (ανοσοκαταστολή)
Ο χρόνιος βήχας

Μετεγχειρητική κήλη: Ποια είναι τα συμπτώματα;

H μετεγχειρητική κήλη γίνεται αντιληπτή από τους ασθενείς με μια χαρακτηριστική διόγκωση ή πρήξιμο κοντά στην περιοχή του χειρουργικού τραύματος. Η κήλη ενδέχεται να προκαλέσει στον ασθενή συμπτώματα όπως αίσθημα καύσου αλλά και δυσφορία. Σε περίπτωση περισφιγμένης μετεγχειρητικής κήλης τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Έντονο πόνο
Δυσκοιλιότητα
Ναυτία

Αν η μη ανάταξη και η περίσφυξη επιμείνουν τότε τα συμπτώματα επιδεινώνονται και δημιουργείται ειλεός. Ταυτόχρονα, γίνεται πολύ πιθανή η ισχαιμία και η διάτρηση του εντέρου, με κίνδυνο πλέον για τη ζωή του ασθενούς.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της μετεγχειρητικής κήλης βασίζεται αρχικά στη λήψη πλήρους ιατρικού ιστορικού και στην προσεκτική κλινική εξέταση από εξειδικευμένο χειρουργό. Για την ακριβή εκτίμηση των χαρακτηριστικών της κήλης, απαιτείται συνήθως αξονική τομογραφία κοιλίας, μέσω της οποίας καθορίζονται με λεπτομέρεια το μέγεθος, η θέση του χάσματος και το περιεχόμενο της κήλης. Παράλληλα, η απεικονιστική εξέταση μπορεί να αναδείξει και μικρότερες κήλες που δεν είναι εμφανείς κατά την κλινική εξέταση, συμβάλλοντας στον σωστό προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Πώς αντιμετωπίζεται η μετεγχειρητική κήλη;

Η αντιμετώπιση της μετεγχειρητικής κήλης είναι απαραίτητη, δεδομένου των σοβαρών επιπλοκών που ενδέχεται αυτή να προκαλέσει. Όπως και κάθε κήλη, έτσι και η μετεγχειρητική κήλη, θέτει σε κίνδυνο την αιμάτωση του περιεχομένου της και ενδέχεται να μεταπέσει σε περίσφιξη. Επιπλέον, ακόμη και οι μικρές κήλες είναι απαραίτητο να αντιμετωπίζονται καθώς έχουν την τάση να μεγαλώνουν και να προκαλούν αίσθημα δυσφορίας και πόνο στον ασθενή. Η περισφιγμένη κήλη αποτελεί μια επείγουσα ιατρική κατάσταση, η οποία χρήζει άμεσης χειρουργικής αντιμετώπισης.

Σε έναν έμπειρο και εξειδικευμένο χειρουργό στην προηγμένη λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική, η μετεγχειρητική κήλη μπορεί να αποκατασταθεί με ασφάλεια είτε λαπαροσκοπικά είτε ρομποτικά. Κατά την αποκατάσταση της μετεγχειρητικής κήλης γίνεται:

προσεκτική λύση των συμφύσεων
παρασκευή του κηλικού στομίου
τοποθέτηση πλέγματος, το οποίο θα καλύψει εσωτερικά το χάσμα, χωρίς τομές.

Η Ρομποτική Χειρουργική αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο για την αποκατάσταση αυτών των απαιτητικών κηλών. Προσφέρει εξαιρετική ακρίβεια και ευχέρεια κινήσεων, σε συνδυασμό με υψηλής ευκρίνειας τρισδιάστατη (3D) απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου μέσω των προηγμένων καμερών του ρομποτικού συστήματος DaVinci Xi.

Τέλος, επί περιπτώσεων πολυχειρουργημένης κοιλιάς, ή όπου αντενδείκνυται η ενδοσκοπική χειρουργική, η αποκατάσταση γίνεται ανοικτά με ειδικά πλέγματα.

Συνοπτικά:

Σύγχρονες Μέθοδοι Αποκατάστασης Μετεγχειρητικής Κήλης

Τεχνική eTEP: Λαπαροσκοπική & Ρομποτική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης

H τεχνική eTEP αποτελεί μια πρωτοποριακή Ελάχιστα Επεμβατική μέθοδο αποκατάστασης των κηλών κοιλιακού τοιχώματος. Ενδείκνυται για απαιτητικές περιπτώσεις, όπως αυτή της μετεγχειρητικής κήλης. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία τόσο Λαπαροσκοπικά όσα και Ρομποτικά. Η ρομποτική εφαρμογή της τεχνικής eTEP προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια στον Χειρουργό και κατ’ επέκταση ασφάλεια στον ασθενή.

Η αποκατάσταση της μετεγχειρητικής κήλης επιτυγχάνεται με την τοποθέτηση πλέγματος, δια μέσω 3-6 πολύ μικρών οπών. Με τη μέθοδο αυτή, η τοποθέτηση του πλέγματος γίνεται εξωπεριτοναϊκά, δηλαδή ανάμεσα στα κοιλιακά τοιχώματα. Έτσι αποφεύγεται η είσοδος σε μια ήδη χειρουργημένη κοιλιά, μειώνοντας τον κίνδυνο συμφύσεων και την πιθανότητα υποτροπής.

Η τεχνική eTEP επιτρέπει την αποτελεσματική αντιμετώπιση ακόμη και των πολύ μεγάλων κοιλιακών χασμάτων, όταν συνδυάζεται με τεχνικές διαχωρισμού, όπως η μέθοδος ΤΑR.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα Ρομποτικής Εφαρμογής της τεχνικής eTEP;

Η Ρομποτική εφαρμογή της τεχνικής eTEP διενεργείται με το καινοτόμο ρομποτικό σύστημα DaVinci Xi και προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους ασθενείς σε σχέση με τη λαπαροσκοπική:

Πρόκειται για ελάχιστα τραυματική μέθοδο
Διενεργείται μέσω ακόμη μικρότερων οπών, μόλις 5-8 χιλιοστών
Προσφέρει απόλυτη ακρίβεια κινήσεων
Μειώνει τον χρόνο νοσηλείας
Εξασφαλίζει την άμεση επάνοδος του ασθενούς
Ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες υποτροπής

Πρέπει να τονιστεί ότι οι ρομποτικές επεμβάσεις με το σύστημα DaVinci Si,Xi θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο από πιστοποιημένους και επαρκώς εκπαιδευμένους Χειρουργούς.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Η αντιμετώπιση της μετεγχειρητικής κήλης είναι μόνο χειρουργική και πραγματοποιείται με τις ίδιες μεθόδους που εφαρμόζονται και στις υπόλοιπες κοιλιοκήλες. Ωστόσο, η επέμβαση της μετεγχειρητικής κήλης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί δυνητικά να παρουσιάσει τις εξής ιδιαιτερότητες:

Ενδοκοιλιακές Συμφύσεις: Οι πολλαπλές εγχειρήσεις της κοιλιακής χώρας έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενδοκοιλιακώνσυμφύσεων. Συγκεκριμένα, οι συμφύσεις δημιουργούνται από μικροτραυματισμούς των ενδοκοιλιακών οργάνων κατά την ανοιχτή χειρουργική επέμβαση. Πρόκειται για ουλώδη ιστό ο οποίος συνδέει το λεπτό έντερο και άλλα ενδοκοιλιακά όργανα μεταξύ τους ή ακόμη και με το πρόσθιο και πλάγιο κοιλιακό τοίχωμα.
Σε περίπτωση πολλαπλών συμφύσεων ενέχει ο κίνδυνος τραυματισμού των οργάνων κατά την προσπάθεια λύσης τους. Για το λόγο αυτό, τέτοιου είδους επεμβάσεις είναι απαραίτητο να διενεργούνται από έναν έμπειρο χειρουργό, ο οποίος θα είναι σε θέση να διαχωρίσει με μεγάλη προσοχή τις συμφύσεις πριν ξεκινήσει την αποκατάσταση της κοιλιοκήλης.
Μεγάλες Μετεγχειρητικές κήλες: Οι μεγάλες μετεγχειρητικές κήλες εμφανίζονται κυρίως σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε πολλαπλές επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να δημιουργηθεί ένα εκτεταμένο εσωτερικό χάσμα, το οποίο φτάνει από το στέρνο έως και την ηβική περιοχή.

Μετεγχειρητική πορεία

Μετά την επέμβαση ο ασθενής θα χρειαστεί να παραμείνει στο νοσοκομείο 1-2 ημέρες, ανάλογα με την μέθοδο αποκατάστασης της κήλης στην οποία υποβλήθηκε. Ωστόσο στις επόμενες 4-6 εβδομάδες επιτυγχάνεται πλήρης ανάρρωση. Η τοποθέτηση πλέγματος, στην ειδική θέση, που δημιουργεί η τεχνική eTEP ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες εμφάνισης επιπλοκών, ενώ η πιθανότητα υποτροπής είναι πολύ μικρή.

Ο Γενικός Χειρουργός Φώτης Αρχοντοβασίλης και η ομάδα του πραγματοποίησαν το 2019 την πρώτη ρομποτική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης στην Ελλάδα με την τεχνική eTEP και έκτοτε έχουν εκτελέσει δεκάδες επεμβάσεις με σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές μεθόδους. Με εκπαίδευση δίπλα στους πρωτοπόρους των τεχνικών αυτών και καθημερινή εφαρμογή τους στη Στ’ Χειρουργική Κλινική του Metropolitan General, προσφέρει ολοκληρωμένη και σύγχρονη αντιμετώπιση. Επικοινωνήστε για εξατομικευμένη αξιολόγηση και επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.

Ο Γενικός Χειρουργός Φώτης Αρχοντοβασίλης και η ομάδα του εφάρμοσαν πρώτοι στην Ελλάδα, το 2019, την πρώτη επέμβαση Ρομποτικής αποκατάστασης μετεγχειρητικής κοιλιοκήλης (σε ασθενή που είχε χειρουργηθεί ήδη 4 φορές στη κοιλιά) με την τεχνική eTEP. Εκτοτε, έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες επεμβάσεις με όλες τις τεχνικές (eTEP-RS, eTEP-TAR, LIRA ) είτε λαπαροσκοπικά είτε Ρομποτικά.

Ο Dr. Αρχοντοβασίλης εκπαιδεύτηκε στις τεχνικές eTEP δίπλα στους πρωτοπόρους χειρουργούς που ανέπτυξαν τις τεχνικές αυτές. Έκτοτε ο Χειρουργός εφαρμόζει καθημερινά τις μεθόδους αυτές στην Στ’ Χειρουργική Κλινική του Metropolitan General, την οποία διευθύνει.

Πλεονεκτήματα Ρομποτικής Εφαρμογής της τεχνικής eTEP:

Η Ρομποτική εφαρμογή της τεχνικής eTEP διενεργείται με το καινοτόμο ρομποτικό σύστημα DaVinci Xi και προσφέρει πολλαπλά οφέλη στους ασθενείς σε σχέση με τη λαπαροσκοπική:

Ελάχιστα τραυματική μέθοδος
Διενεργείται μέσω ακόμη μικρότερων οπών, μόλις 5-8 χιλιοστών
Αναίμακτη & ανώδυνη μέθοδος
Προσφέρει απόλυτη ακρίβεια κινήσεων
Μειώνει τον χρόνο νοσηλείας
Εξασφαλίζει την άμεση επάνοδος του ασθενούς
Ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες υποτροπής

Μετεγχειρητική Πορεία

Μετά την επέμβαση ο ασθενής θα χρειαστεί να παραμείνει στο νοσοκομείο 1-2 ημέρες, ανάλογα με την μέθοδο αποκατάστασης της κήλης στην οποία υποβλήθηκε, ωστόσο στις επόμενες 4-6 εβδομάδες επιτυγχάνεται πλήρης ανάρρωση. Η τοποθέτηση πλέγματος, στην ειδική θέση, που δημιουργεί η τεχνική eTEP ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες εμφάνισης επιπλοκών, ενώ η πιθανότητα υποτροπής είναι πολύ μικρή.

Νεότερες τεχνικές στην αποκατάσταση μεγάλων και σύνθετων κηλών του κοιλιακού τοιχώματος: Δείτε την διάλεξη-ομιλία του κ. Αρχοντοβασίλη στο 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΛαπαροΕνδοσκοπικής Χειρουργικής, το 2021

Λαπαροσκοπική και Ρομποτική αποκατάσταση κοιλιοκηλών με τις τεχνικές eTEP-RS και eTEP-TAR: Δείτε την διάλεξη-ομιλία του κ. Αρχοντοβασίλη στο 14ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΛαπαροΕνδοσκοπικής Χειρουργικής, το 2021