Τι είναι οι αιμορροΐδες: αίτια, συμπτώματα και ποια η θεραπεία τους

Κύρια σημεία
● Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικοί ανατομικοί σχηματισμοί που υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο για τη στεγανοποίηση του πρωκτού, αλλά μετατρέπονται σε «νόσο» μόνο όταν διογκωθούν.
● Η εμφάνιση της πάθησης οφείλεται κυρίως στη χρόνια δυσκοιλιότητα, την καθιστική ζωή, την κακή διατροφή και την αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση.
● Τα συμπτώματα κυμαίνονται από ανώδυνη αιμορραγία και κνησμό έως έντονο πόνο ανάλογα με το στάδιο της νόσου.
● Η θεραπεία έχει εξελιχθεί από τις επώδυνες εκτομές στις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους, με το Laser LHP να προσφέρει ταχεία ανάρρωση και διατήρηση της φυσιολογικής ανατομίας χωρίς τομές.

Η αιμορροϊδοπάθεια αποτελεί μία από τις πλέον διαδεδομένες παθήσεις του σύγχρονου πολιτισμού, επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως. Παρά την ευρεία εξάπλωσή της, το θέμα παραμένει συχνά περιβεβλημένο από ένα πέπλο αμηχανίας ή και φόβου, γεγονός που οδηγεί πολλούς ασθενείς στην καθυστερημένη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Η σύγχρονη ιατρική επιστήμη, ωστόσο, έχει αναπτύξει τεχνολογίες αιχμής, όπως η αιμορροϊδοπλαστική με Laser, οι οποίες επιτρέπουν την οριστική και ανώδυνη αντιμετώπιση του προβλήματος, καταρρίπτοντας τους μύθους του παρελθόντος περί επώδυνων χειρουργείων και πολυήμερης ανάρρωσης.

Τι είναι οι αιμορροΐδες

Για την πλήρη κατανόηση της πάθησης, είναι απαραίτητο να αποσαφηνιστεί ότι οι αιμορροΐδες δεν είναι κάποιοι «ξένοι» όγκοι που εμφανίζονται ξαφνικά, αλλά αποτελούν μέρος της φυσιολογικής ανατομίας του ανθρώπινου σώματος. Πρόκειται για αγγειακά «μαξιλαράκια», τα οποία αποτελούνται από ένα δίκτυο μικρών αρτηριών, φλεβών και αρτηριοφλεβικών αναστομώσεων. Αυτοί οι σχηματισμοί εντοπίζονται στο κατώτερο τμήμα του ορθού και στον πρωκτικό σωλήνα και παίζουν καθοριστικό ρόλο στον μηχανισμό εγκράτειας.
Σε κατάσταση ηρεμίας, οι αιμορροΐδες γεμίζουν με αίμα και διογκώνονται, βοηθώντας τον σφιγκτήρα να σφραγίσει ερμητικά τον πρωκτικό σωλήνα, αποτρέποντας την ακούσια διαφυγή αερίων ή υγρών κοπράνων. Κατά τη διάρκεια της αφόδευσης, τα μαξιλαράκια αυτά αδειάζουν από αίμα και συμπιέζονται, επιτρέποντας την ομαλή έξοδο των κοπράνων, ενώ παράλληλα προστατεύουν τον σφιγκτήρα μυ από τραυματισμούς. Η παθολογική κατάσταση, η οποία ονομάζεται αιμορροϊδοπάθεια, ξεκινά όταν αυτοί οι ιστοί διογκώνονται υπερβολικά, φλεγμαίνουν ή οι υποστηρικτικοί τους σύνδεσμοι χαλαρώνουν, με αποτέλεσμα οι αιμορροΐδες να διολισθαίνουν προς τα έξω.
Ανατομικά, οι αιμορροΐδες διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες με βάση τη θέση τους σε σχέση με την οδοντωτή γραμμή του πρωκτού.

1. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται πάνω από αυτή τη γραμμή, καλύπτονται από βλεννογόνο και δεν διαθέτουν αισθητήριες νευρικές απολήξεις πόνου, γι’ αυτό και συχνά προκαλούν μόνο ανώδυνη αιμορραγία.
2. Αντίθετα, οι εξωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται κάτω από την οδοντωτή γραμμή, καλύπτονται από ευαίσθητο δέρμα με πολλές νευρικές απολήξεις και είναι εκείνες που ευθύνονται για τον οξύ πόνο, ειδικά εάν υποστούν θρόμβωση.

Τα 4 στάδια της αιμορροϊδοπάθειας

Η ιατρική κοινότητα ακολουθεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα 4 σταδίων βαθμονόμησης για τις εσωτερικές αιμορροΐδες, το οποίο βασίζεται στην κλινική εικόνα και τον βαθμό πρόπτωσης. Η σταδιοποίηση αυτή είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την επιλογή της θεραπείας.

1. Στο πρώτο στάδιο, οι αιμορροΐδες είναι εσωτερικές και δεν προβάλλουν έξω από τον πρωκτό. Ο ασθενής συνήθως δεν γνωρίζει την ύπαρξή τους, εκτός εάν παρατηρήσει ίχνη ζωηρού κόκκινου αίματος, και η διάγνωση επιβεβαιώνεται μόνο μέσω πρωκτοσκόπησης.
2. Στο δεύτερο στάδιο, οι αιμορροΐδες προπίπτουν έξω από τον πρωκτικό δακτύλιο κατά τη διάρκεια της κένωσης, αλλά επιστρέφουν αυτόματα στη φυσιολογική τους θέση μόλις σταματήσει η πίεση.
3. Στο τρίτο στάδιο, η πρόπτωση είναι πιο σοβαρή. Οι αιμορροΐδες βγαίνουν έξω κατά την αφόδευση και παραμένουν έξω, απαιτώντας τη χειροκίνητη ανάταξή τους από τον ίδιο τον ασθενή. Συνοδεύονται συχνά από κνησμό, έκκριση βλέννας και έντονη δυσφορία.
4. Το τέταρτο στάδιο αποτελεί την πιο προχωρημένη μορφή, όπου οι αιμορροΐδες είναι μόνιμα προπίπτουσες και δεν μπορούν να αναταχθούν ούτε με το χέρι, ενέχοντας υψηλό κίνδυνο θρόμβωσης και νέκρωσης.

Αιτιολογία και προδιαθεσικοί παράγοντες κινδύνου

Η αιμορροϊδοπάθεια είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού γενετικής προδιάθεσης και περιβαλλοντικών παραγόντων. Στις δυτικές κοινωνίες, η συχνότητά της αυξάνεται λόγω του τρόπου ζωής που επιβάλλει καθιστική εργασία και επεξεργασμένες τροφές.
Η χρόνια δυσκοιλιότητα είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός, καθώς η διατροφή που είναι πτωχή σε φυτικές ίνες οδηγεί στη δημιουργία σκληρών κοπράνων που απαιτούν έντονη προσπάθεια για την αποβολή τους. Η παρατεταμένη ορθοστασία ή η καθιστική ζωή, καθώς και δραστηριότητες που αυξάνουν απότομα την ενδοκοιλιακή πίεση (όπως η άρση βαρών, η ποδηλασία και η ιππασία), επιβαρύνουν σημαντικά το αιμορροϊδικό πλέγμα.
Επιπλέον, με την πάροδο του χρόνου οι ιστοί χάνουν την ελαστικότητά τους, γεγονός που εξηγεί τη συχνότητα της πάθησης σε άτομα άνω των 50 ετών. Σημαντικό ρόλο παίζει και η κληρονομικότητα, ενώ στις γυναίκες, η εγκυμοσύνη και ο τοκετός αποτελούν περιόδους υψηλού κινδύνου λόγω της αυξημένης πίεσης στις φλέβες της πυέλου και των ορμονικών αλλαγών.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αιμορροϊδοπάθειας

Τα συμπτώματα της αιμορροϊδοπάθειας συχνά εμφανίζονται σταδιακά και περιλαμβάνουν:

• την αιμορραγία έντονου κόκκινου χρώματος στο τέλος της κένωσης,
• τον έντονο κνησμό (φαγούρα),
• τον ερεθισμό στην περιοχή λόγω των εκκρίσεων βλέννας.

Ο ασθενής μπορεί επίσης να αισθάνεται πόνο, ειδικά σε περιπτώσεις θρόμβωσης, καθώς και την παρουσία μιας ψηλαφητής μάζας ή μαλακών εξογκωμάτων στον πρωκτικό δακτύλιο. Συχνά αναφέρεται και το αίσθημα ατελούς κένωσης, το οποίο οδηγεί σε περιττή προσπάθεια κατά την παραμονή στην τουαλέτα.
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τονιστεί η ανάγκη για διαφορική διάγνωση. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλούνται από ραγάδες πρωκτού, περιεδρικά συρίγγια, κονδυλώματα, πολύποδες ή ακόμη και από καρκίνο του ορθού. Για τον λόγο αυτό, η επίσκεψη σε εξειδικευμένο χειρουργό για κλινική εξέταση και πρωκτοσκόπηση είναι επιβεβλημένη για την ασφαλή διάγνωση.

Πρόληψη και συντηρητική αντιμετώπιση

Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην υγιή λειτουργία του εντέρου. Η κατανάλωση φυτικών ινών, όπως δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια (φακές, φασόλια), φρούτα με τη φλούδα τους και λαχανικά, είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για μαλακά κόπρανα. Παράλληλα, η λήψη τουλάχιστον 2 λίτρων νερού ημερησίως είναι απαραίτητη για τη σωστή δράση των ινών.
Όσον αφορά τις συνήθειες τουαλέτας, ο χρόνος παραμονής θα πρέπει να περιορίζεται, αποφεύγοντας τη χρήση κινητών τηλεφώνων που παρατείνουν την πίεση στον πρωκτό. Η σωστή υγιεινή με πλύσιμο με χλιαρό νερό μετά την κένωση είναι προτιμότερη από τη χρήση σκληρού χαρτιού. Σε περιόδους έξαρσης, ο ιατρός μπορεί να συστήσει φλαβονοειδή για την ενίσχυση των φλεβών, τοπικές αλοιφές για ανακούφιση ή ήπια υπακτικά.

Τρόποι αντιμετώπισης των αιμορροΐδων

Αντιμετώπιση με Laser: Αιμορροϊδοπλαστική LHP
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν επαρκεί, η αιμορροϊδοπλαστική με Laser (LHP) αποτελεί την κορυφαία επιλογή. Η διαδικασία πραγματοποιείται με τη χρήση του εξελιγμένου συστήματος Laser. Μέσω μιας μικροσκοπικής οπής, ο χειρουργός εισάγει μια οπτική ίνα που εκπέμπει ενέργεια εντός του όζου, προκαλώντας φωτοπηξία των αγγείων και άμεση συρρίκνωση του ιστού χωρίς να τραυματίζει τον βλεννογόνο ή τον σφιγκτήρα.

Τα πλεονεκτήματα για τον ασθενή είναι καθοριστικά:

• πλήρης απουσία τομών και ραμμάτων,
• διατήρηση της εγκράτειας,
• ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος και
• ταχύτατη ανάρρωση, με επιστροφή στις δραστηριότητες σε 24-48 ώρες.

Άλλες σύγχρονες τεχνικές και η κλασική χειρουργική

Εκτός από την αιμορροϊδοπλαστική με Laser (LHP), εφαρμόζονται και άλλοι μέθοδοι όπως η απολίνωση των αιμορροΐδων με laser (HeLP). Η μέθοδος HeLP (Hemorrhoid Laser Procedure) είναι μια καινοτομική εξέλιξη στη θεραπεία των συμπτωματικών αιμορροΐδων. Η μέθοδος αυτή είναι:

• Ενδοσκοπική
• Εντελώς ανώδυνη και αναίμακτη, καθώς στην άνω ή εσωτερική περιοχή του πρωκτού δεν υπάρχουν υποδοχείς πόνου
• Απλούστερη από κάθε άλλη διαθέσιμη τεχνική
• Δεν απαιτεί εκτομή του ιστού και πραγματοποιεί (με φωτοπηξία) το σφράγισμα των αιμορροϊδικών αρτηριών χωρίς βελόνες και ράμματα

Η μέθοδος HeLP® πραγματοποιείται με ειδικό laser υπό την καθοδήγηση υπερήχων που εντοπίζουν και «σφραγίζουν» τους τελικούς κλάδους της άνω αιμορροϊδικής αρτηρίας (σε βάθος 4cm από την οδοντωτή γραμμή).

Η θεραπεία είναι εντελώς εστιασμένη και απόλυτα ελεγχόμενη, πραγματοποιείται σε μια μόνο συνεδρία. Ενδείκνυται για τη θεραπεία αιμορροΐδων δεύτερου βαθμού και είναι εξαιρετικά αποτελεσματική για την άμεση θεραπεία των επώδυνων συμπτωμάτων (υποτροπιάζουσες αιμορροϊδικές κρίσεις και αιμορραγίες) στους πάσχοντες.

Μύθοι και αλήθειες για την επέμβαση της αιμορροϊδοπάθειας

Είναι μύθος ότι οι αιμορροΐδες ξαναβγαίνουν πάντα μετά το χειρουργείο· με τις σύγχρονες μεθόδους, τα ποσοστά υποτροπής είναι εξαιρετικά χαμηλά. Επίσης, η αντίληψη ότι η επέμβαση είναι εξαιρετικά επώδυνη ανήκει στο παρελθόν, καθώς με το Laser LHP ο πόνος είναι ελάχιστος. Τέλος, οι επεμβάσεις αυτές δεν απαιτούν πολυήμερη νοσηλεία, με τους περισσότερους ασθενείς να επιστρέφουν σπίτι τους την ίδια ημέρα.

Η αιμορροϊδοπάθεια δεν πρέπει πλέον να αποτελεί ταμπού. Η αναμονή και η χρήση αμφιβόλου ποιότητας πρακτικών συνήθως επιδεινώνουν το πρόβλημα. Σήμερα, η επιλογή ενός εξειδικευμένου χειρουργού και η χρήση τεχνολογίας αιχμής Laser προσφέρουν μια οριστική, ασφαλή και ανώδυνη λύση, αποκαθιστώντας την ποιότητα ζωής του ασθενούς άμεσα.

Διαβάστε περισσότερα

Πόνος στον πρωκτό: ποιες παθήσεις τον προκαλούν και πότε να επισκεφθείτε χειρουργό

Κήλη του κοιλιακού τοιχώματος: Αίτια, συμπτώματα, τί είναι, τα είδη και οι τρόποι αντιμετώπισης